• Het Buijtenland van Rhoon, rijk aan cultuurhistorie

    Het Buijtenland van Rhoon, rijk aan cultuurhistorie

Het Buijtenland van Rhoon is rond 1600 ingepolderd.
De landindeling is nog net als toen, en door de originele boerderijen voelt een bezoek als een reis door de tijd.

Landschappelijk erfgoed uit de Renaissance

Ten zuiden van de dynamische, moderne metropool Rotterdam ligt het Buijtenland van Rhoon dat zijn eeuwenoude cultuurhistorie zichtbaar omarmt. De polders van het Buijtenland van Rhoon zijn unieke opwas- en aanwaspolders die tussen 1411 en 1766 zijn ontstaan: landschappelijk erfgoed uit de Renaissance. Ondanks het verlies van de molens is het kavelingspatroon sinds de Gouden Eeuw onveranderd gebleven. De dijken en erven zijn de beplante lijnvormige elementen van dit polderlandschap, waarvan de Essendijk behoort tot de mooiste beplante dijken van jonge zeekleipolders in Nederland.

 

Ontstaansgeschiedenis

Tussen de vijftiende en achttiende eeuw ontstonden vele aanwinningspolders. Hoewel de meeste polders ten noorden van de Oude Maas inmiddels zijn verdwenen door bebouwing, infrastructuur, havenwerken of kassen, zijn de Rhoonse polders grotendeels intact gebleven. Deze polders liggen op het voormalige eiland IJsselmonde en zijn onderdeel van het zuidelijke zeekleigebied. Eeuwenlang waren dit getijdegebieden, waar de lagen klei het restant zijn van het proces van aanvoer en bezinking van kleideeltjes. Hierdoor kwam het land steeds iets hoger te liggen, waardoor de invloed van de zee langzaam minder werd. In deze zeekleilandschappen ontstonden veenmoerassen. De Rhoonse polders vormen samen het Buijtenland van Rhoon en worden nog altijd gebruikt waarvoor ze ooit werden ingepolderd, met kenmerkende structuren en karakteristieke boerderijen.

 

Het gebruik van toen en nu

In het Buijtenland van Rhoon zijn overwegend historische agrarische bedrijfspanden. Op hun erven wordt nog steeds geboerd, zoals honderden jaren geleden. Toen al was de inrichting en het gebruik gericht op het produceren van voedsel, voor de eigen bevolking, maar ook op die van de scheepvaart en de zich uitbreidende stedelijke bevolking. In hoofdzaak akkerbouw, met voor eigen gebruik op iedere boerderij ook wat fruit, melkvee en enkele varkens. Het gebied wordt aan de zuidrand begrensd door even historische grienden.

 

Nieuwe ontwikkelingen

Sinds 2010 dreigt het Buijtenland van Rhoon zijn eeuwenoude gebruik van akkerbouw echter te verliezen. Ter compensatie van Tweede Maasvlakte, die in 2008 werd aangelegd als uitbreiding van de Rotterdamse haven, moeten nu natuurdoelen worden behaald op de polder. Deze doelen zijn onderdeel van de natuuropgave van provincie Zuid-Holland. De provincie komt met het plan de helft van de zeshonderd hectare grond onderwater te zetten om er een zoetklei-oermoeras van te maken. Het Buijtenland van Rhoon gaat van bestemming akkerbouw naar bestemming natuur en recreatie. Na diverse protesten en petities van de Polderkinderen en andere betrokkenen onderzoeken de provincie en de ondernemers een combinatie waarin akkerbouw, natuur en recreatie samengaan om zowel de natuurdoelen te kunnen behalen als de akkerbouw te behouden.

Lees het interview met agrarisch ondernemer Gert van Herk