Streefbeeld Plus: de concrete uitwerking van het streefbeeld

Een polder waar natuur, landbouw en recreatie hand in hand gaan. Daar staat het streefbeeld van het Buijtenland van Rhoon voor. Maar het woord zegt het al: het is een streven en nog niet concreet genoeg. Daarom is er afgelopen periode hard gewerkt aan Streefbeeld Plus, een nadere uitwerking van het streefbeeld. Hoe is dat tot stand gekomen en hoe kun je als bewoner betrokken zijn? We vragen het aan directeur Anja Jongejan, projectleider recreatie Monique Brederoo en landschapsarchitect Peter Verkade.  

De afgelopen periode is er door de gebiedscoöperatie hard gewerkt aan de verdere concretisering van het streefbeeld. Hierbij zijn adviezen vanuit landbouw, natuur, recreatie en cultuurhistorie meegenomen. Deze adviezen zijn samen met de praktijkvoorbeelden uit het gebied via de gebiedsbeheerder en de projectleider recreatie verwerkt in het Streefbeeld Plus. “Daarbij hebben we heel fijn samengewerkt met landschapsarchitect Peter Verkade. Samen met collega Killian Bakker hebben ze het streefbeeld perfect in kaartbeeld weergegeven. Zo zie je precies waar we naartoe streven.”

Lerend beheren

Het streefbeeld is een document dat steeds in ontwikkeling blijft. Anja: “Het is geen blauwdruk maar een stip op de horizon. We moeten met elkaar het proces in.” Omdat het nog niet in beton is gegoten, wordt er lerend beheer toegepast, vertelt Landschapsarchitect Peter Verkade. Hij adviseert de gebiedscoöperatie op het gebied van ruimtelijke vertaling van de streefbeelddoelen en de inpassingen in het landschap. Hij heeft een mooi voorbeeld: “In het streefbeeld in 2018 waren heel brede oostwestwatergangen getekend in de Zegenpolder. Dat was een belangrijke manier om de natuurdoelen te halen. Uit ervaring bleek echter dat de bewerkingsrichting van de landbouw noord-zuid was. Als de landbouwmachines aankwamen bij de watergang, moesten ze dus draaien, wat zorgde voor verstoring voor de natuur. In het Streefbeeld Plus zijn er daarom veel meer oevers in noord-zuidrichting gemaakt.” 

Balans tussen recreatie en natuur

Het Streefbeeld Plus heeft nog meer uitdagingen. De balans vinden tussen recreatie en natuur bijvoorbeeld, zonder het landschap te veel aan te tasten. Peter: “Landschapsontwerpers zijn geneigd om te overreguleren: ‘een bordje hier, een hekje daar’. Daarom moeten we goed bedenken wat voor paden en objecten we toepassen om het landschap puur te houden.” Projectleider recreatie Monique Brederoo vult aan: “Recreatie is een groot woord. Mensen hebben snel de associatie met een pretpark. Maar denk ook aan het Rhoons Blondbier, gebrouwen met gerst uit het gebied. Dat is ook al recreatie” Zij werkt mee aan Streefbeeld Plus en zorgt er, samen met de bewoners en betrokkenen voor dat de grote visie van het streefbeeld wordt vertaald naar een concrete invulling. Daarbij is gekeken naar verschillende soorten recreanten: “Het is aan ons de taak om in te zetten op het type recreant dat past bij het gebied: De natuurliefhebber en de rustzoeker. De poorten zullen drukker zijn, terwijl de struinpaden juist rustig moeten blijven.”  

Cultuurhistorisch landschap

Dankzij het Streefbeeld Plus kunnen straks meer mensen van het gebied genieten. Peter legt uit waarom het gebied zo bijzonder is: ”Het is landschappelijk zo puur. Alle stappen die zijn gezet sinds 1400 zie je nog zo goed terug in dat landschap. Er zijn zelfs nog grasdijken in het gebied.” Dit beaamt Monique: “Het Buijtenland van Rhoon is zo’n uniek gebied. Dit komt onder andere door de cultuurhistorische elementen. Deze polder is nog behouden gebleven. Je ziet hoe hier vroeger landbouw werd gedreven. Er staat ook nog een oude boerderij, de Portlandhoeve, dat is een rijksmonument waarlangs de historische napoleonroute loopt. Vroeger hebben hier zeer waarschijnlijk Franse soldaten gelopen.” 

Participatietraject

De volgende stap is de inloopavond voor bewoners en andere betrokkenen. Anja: “Het Streefbeeld Plus is aan de algemene ledenvergadering van de gebiedscoöperatie voorgelegd. De ALV is akkoord gegaan met de inzet van het Streefbeeld Plus als startdocument voor de gesprekken met de leden, de stakeholders zoals provincie, waterschap en gemeente, te gebruiken. Vanaf april worden de bewoners geïnformeerd en meegenomen in de plannen. Het is niet voor niets een streefbeeld, dat doe je ook samen met de bewoners.” 

Beleefbaar

Doelstelling is dat de inrichting van het gebied in 2026 al een heel eind is. Peter kijkt ernaar uit dat het landschap echt beleefbaar is: “Het is zo’n verschil of je in de polder loopt of het vanaf de rand beleeft. Straks kun je het landschap en de agrarische productie echt beleven want dan loop je naast het vlas en de rodekool, in plaats van dat je er overheen kijkt.”  

Monique ziet het al helemaal voor zich als het gebied af is: “Dan lopen mensen van de noordkant over de struinpaden tot aan de eendenkooi. Hopelijk genieten ze er net zo erg van als ik en denken ze: ‘wat een prachtig gebied aan de rand van Rotterdam. Hier wil ik vaker heen.’” 

Wil je ook geïnformeerd worden over het Streefbeeld Plus? Meld je hier aan voor de nieuwsbrief en vink 'Streefbeeld Plus' aan.