Ontwerper Linnen Beyond Fashion Meghan Clarke
Dit jaar zijn er weer drie nieuwe deelnemers gestart met Linnen Beyond Fashion. In een jaar tijd worden zij ondergedompeld in het vlas. Ze bezoeken de boeren en de vlasvelden en krijgen masterclasses van textielexpert Maaike Gottschal. Hun uiteindelijke ontwerpen worden gepresenteerd tijdens de Dutch Sustainable Fashion Week in oktober in Rotterdam. Een van de deelnemers is Rotterdamse kunstenaar en docent Meghan Clarke. De passie voor werken met vlas wil ze doorgeven aan de nieuwe generatie. Tijd voor een kennismaking!
Textiel als vertrekpunt
Meghan werkt als kunstenaar en docent voor de Willem de Kooning Academie in Rotterdam. Daar leidt ze de zogenaamde ‘fabric station’, de textielwerkplaats. Ook als kunstenaar werkt ze voornamelijk met deze ‘makersfilosofie’: “Het vertrekpunt in mijn werk is altijd textiel. Het is niet noodzakelijk om al te weten waar ik uit ga komen.” Haar werk gaat vaak over tijd, op verschillende niveaus. “Ik neem de tijd en werk langzaam. Textiel draagt daaraan bij, omdat handwerk altijd langzaam gaat. Door de tijd leer ik mijn werk goed kennen en denk ik na over de verhalen die de connectie met mijn materiaal vertellen. Die verhalen schrijf ik op of deel ik via performances, muziek en poëzie.”
Het proces als doel
Bij een van de performances zet ze bijvoorbeeld een microfoon op haar werk, zodat je het geluid van textiel kan horen als een ritme. Daaroverheen laat ze het geluid horen van bepaalde plekken die ze heeft opgenomen. “Het doel van mijn werk is altijd om het proces te laten zien, in plaats van het eindresultaat.”
Willem de Kooning Academie
Haar studenten aan de Willem de Kooning Academie moeten vaak wél toewerken naar een eindresultaat. Ze studeren ‘fine art’, grafisch design of product design. Meghan leert ze om de textieltechniek onder de knie te krijgen. Ze experimenteren en leren het materiaal kennen. Ze ontdekken waar het materiaal om vraagt en denken vanuit het materiaal in plaats van in concepten en in het hoofd, zoals bij andere vakken. “We noemen dat onderzoeken door te maken of research bij making.”
Research bij making
Dat sluit helemaal aan bij de manier waarop Meghan zelf werkt: “Ik ontdek de concepten tijdens het maken. Door tijd te spenderen met mijn materiaal komen de verhalen vanzelf naar boven en ontdek ik manieren om ze te delen. Ik begin altijd vanuit een restmateriaal dat ik heb gevonden of gekregen en ga daarmee aan de slag. Objecten zoals knopen of metalen verweef ik met stof van oude kleding of draden. Ik kan het makkelijk tussendoor doen of wanneer ik na moet denken.”
Landschappen herbergen verhalen
“Mijn recente werk gaat vaak over de connectie tussen taal en landschappen en hoe landschappen verhalen en herinneringen vasthouden. Als ik bijvoorbeeld terug ben in de Schotse natuur, waar ik vandaan kom, komen er andere woorden en zinnen boven die ik hier in Nederland niet gebruik. Het landschap helpt me om naar boven te halen wat was weggestopt.”
Textiel is helemaal verweven in onze cultuur
Meghan is ook gefascineerd door de rol die textiel speelt in onze cultuur. “Textiel is heel de dag aanwezig, vanaf het moment dat we opstaan tot het moment dat we gaan slapen. Vanaf het moment dat we geboren worden, tot het moment dat we doodgaan. We gebruiken het om onszelf te beschermen, onszelf te uiten en om onszelf warm te houden. Textiel zit zo dicht op onze huid, dat het veel verhalen met zich meedraagt. Als je kijkt naar de geschiedenis van textiel zit er vaak veel mystiek in verweven. Alle culturen hebben verhalen over spinners en wevers die verhalen overbrengen door de werkliederen en ritmes. Bovendien zit onze taal vol met uitdrukkingen erover. Mensen realiseren zich vaak niet dat textiel constant aanwezig is.”
“Als ik kijk naar de Nederlandse cultuur, is het interessant dat vlas gemaakt is voor deze grond. Alsof het er zelf voor heeft gekozen. Het is dan ook zonde dat mensen daar niet in meegaan, maar hun eigen behoefte voorop zetten, zoals het gebruik van geïmporteerd katoen in plaats van lokaal linnen en kiezen voor fast-fashion.”
Nieuwe rituelen
“Binnen Linnen Beyond Fashion wil ik daarom eerst onderzoek doen naar de vlascultuur in Nederland en daarna vooruitkijken naar hoe we nieuwe rituelen kunnen maken. Daarnaast wil ik mijn kennis delen met de studenten aan de WdKA. Tot slot wil ik voor mijzelf een echte goede draad kunnen maken van vlas. Dat is niet zo makkelijk als het lijkt. Mijn eindwerk zal iets van een performance zijn waarin alles samenkomt.”
Textielexpert Maaike Gottschal over Meghan
“Ik ken Meghan van mijn tijd tijdens mijn Master Contextual Design in Eindhoven. Ook toen was Meghan al veel bezig met materiaal en proces. Ze haalde toen textiel uit elkaar en maakte vanuit dit materiaal werk. Dingen uit elkaar halen geeft inzicht net als het maken zelf. Het ritueel met het handelen en verstrijken van tijd ervaar ik zelf ook als bijzonder. Net als Meghan ben ik ook een voorstander van werk dat zichzelf maakt vanuit een proces. Daar komt ontwikkeling uit voort. Het werken met materiaal is een samenwerking. Het is belangrijk dat een kunstenaar leert luisteren naar materiaal en niet alleen maar bezig is met het opleggen van een persoonlijk idee of statement. Het persoonlijke en de expressie komen als vanzelf uit het maken voort. Heel spannend dat Meghan nu met materiaal werkt wat direct van het land komt. Ik kijk erg uit naar de performance.“
Linnen Beyond Fashion docu in KINO Rotterdam
De eindpresentatie van Meghan en de andere ontwerpers zijn te zien tijdens de Dutch Sustainable Fashion Week van 7 t/m 11 oktober. Zowel tijdens de opening op 7 oktober in het Fotomuseum als tijdens de docu over Linnen Beyond Fashion op 8 oktober in KINO Rotterdam. Lees hier meer over de docu.
Linnen Beyond Fashion
In 2024 hebben gebiedscoöperatie Buijtenland van Rhoon, de natuurinclusieve boeren, Van de Bilt zaden en vlas en textielexpert Maaike Gottschal van Textielfabrique de krachten gebundeld in het project Linnen Beyond Fashion. Dit om vlas opnieuw in de textielketen te introduceren als duurzame grondstof. Samenwerkingspartners zijn de Dutch Sustainable Fashion Week en gemeente Rotterdam.
Wil je op de hoogte blijven van Linnen Beyond Fashion en de ontwerpen van dit jaar? Meld je aan voor de speciale Linnen Beyond Fashion nieuwsbrief via onderstaande link.
Deelnemers van het tweede jaar 'Linnen Beyond Fashion’ in het Buijtenland van Rhoon, van links naar rechts: Meghan Clarke, programmamanager Jeanette Verdonk, Roxane van Hoof, textielexpert Maaike Gottschal en Desiree Zonneveld. Fotografie door Jacqueline Fuijkschot.
Wil jij elke maand Buijtengewoon nieuws in je mailbox? Meld je aan voor de nieuwsbrief!
Buijtenland van Rhoon
In het Buijtenland van Rhoon willen boeren, recreatieondernemers, natuurliefhebbers en verenigingen laten zien hoe het ánders kan. Landbouw met respect voor de natuur. Met aandacht voor eerlijk voedsel. Geteeld dichtbij de afzetmarkt.
