Het belang van een gezonde bodem
24 juni 2026
‘De transitie in de landbouw is onmogelijk.’ Dat was een van de stellingen bij de start van de talkshow over natuurinclusieve landbouw in het Buijtenland van Rhoon, deze eerste editie startten we met de basis: de bodem. Samen met experts doken we dieper in de materie en ontdekten we hoe belangrijk een gezonde bodem is voor onze darmflora en hoe boeren in het Buijtenland van Rhoon werken aan een gezonde bodem.
Verslag van de inhoudelijke talkshow over de bodem
Anja Jongejan, directeur van de gebiedscoöperatie opent de avond samen en schetst de achtergrond van de ontstaansgeschiedenis van het gebied. Ze werd geïnterviewd door moderator Jessie van Hattum.
Directeur gebiedscoöperatie Anja Jongejan
Het Streefbeeld wordt sinds 2018 bottom-up uitgevoerd door een gebiedscoöperatie. In de coöperatie werken 25 leden samen waaronder boeren, verschillende natuurorganisaties, recreatieondernemers en inwoners, die gezamenlijk een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het gebied. De leden werken in de gebiedscoöperatie aan geformuleerde doelen op het gebied van natuur, landbouw en recreatie. Anja: “Het valt niet mee, we hebben nog veel uitdagingen in het gebied. Zoals het verdienmodel voor de boer, meerjarengronduitgifte en een systeem waar landbouw en natuur ook op beleidsniveau integraal samenwerken. We geven niet op, we geloven in onze aanpak, en we zien al mooie resultaten".
Natuurinclusieve landbouw in de praktijk
Tijd om naar buiten te gaan, om met eigen ogen te zien hoe natuur en landbouw zijn geïntegreerd. Agrariër Arjo Klok en Laurens van der Wind, gebiedsbeheerder van het Buijtenland van Rhoon, nemen de groep mee. We lopen naar de natuurvriendelijke oever in de Zegenpolder.
Bodem als basis voor natuurinclusieve landbouw
Terug in de boerderij vervolgen we de avond met een presentatie van Udo Prins, Onderzoeker Innovatieve teelten en Agrobiodiversiteit bij het Louis Bolk Instituut. Het verhaal van Udo begint bij de wortels van ons landbouwsysteem. Sinds Mansholt is de landbouw ingericht op productie per hectare. Dat werkte in de wederopbouw, maar heeft onze bodem verarmd. Met alle gevolgen van dien. Udo: “De boeren in Rhoon maken stap voor stap de overstap van gangbaar of intensief naar natuurinclusief of extensief telen. Zo min mogelijk kunstmest en insecticiden, maar investeren in diversiteit voor biodiversiteit.”
Loslaten van oude gewoontes
Hoe doe je dat? Dat vraagt om het loslaten van oude gewoontes zegt Udo: “De boeren keren het hier om en bouwen van een controle model naar een adaptatief model. Het opbouwen van de gezonde bodem als basis voor natuurinclusieve landbouw. Deze moet weer gezond en vitaal worden. Het bodemleven zijn we aan het herstellen.”
Natuur, microbioom en leefstijl
Maar hoe zit dat dan, de invloed van een gezonde bodem op de mens? Carla Bastemeijer is oprichtster van BlueRhoon en lid van de Gebiedscooperatie Buijtenland van Rhoon en slaat de brug naar gezondheid. Ze richt zich al jaren op de relatie tussen natuur, leefstijl en het menselijk microbioom: het onzichtbare ecosysteem van bacteriën in en op ons lichaam dat ons beschermt, voedt en weerbaar maakt.
Parallel tussen bodem en buik
“Ieder mens draagt ongeveer anderhalve kilo microben met zich mee,” aldus Carla. “Hoe gevarieerder dat binnenste ecosysteem, hoe beter we bestand zijn tegen stress, ziekte en veroudering. Een eenzijdig of bewerkt eetpatroon verschraalt dat net zo goed als kunstmest en pesticiden de bodem verarmen.” Waar boeren hun land herstellen met variatie, rotatie en rust, vraagt ook onze leefstijl - en ons voedingspatroon - om diezelfde benadering.
Diversiteit maakt sterker, eenzijdigheid maakt kwetsbaar
Haar verhaal sluit naadloos aan bij dat van Udo en Arjo. Wat er in de bodem gebeurt, weerspiegelt zich in ons eigen lichaam: diversiteit maakt sterker, eenzijdigheid maakt kwetsbaar.
Arjo: 'Voor de Efteling betalen we met zijn allen een toegangskaartje, waarom niet voor gebieden als dit?'
Verdienmodel voor natuurinclusieve boer
Gezonde voeding heeft een prijs. Een natuurinclusieve boer heeft allereerst minder opbrengst van een hectare dan een gangbare boer die alleen stuurt op productie en werkt met kunstmest en pesticiden. Daarnaast hebben biodiversiteit, schoon water en een gezonde bodem geen waarde in het systeem. Arjo: “Een boer die natuurinclusief teelt is ook natuurbeschermer, net als natuurorganisaties zoals Natuurmonumenten of Zuid-Hollands Landschap. Voor deze organisaties is er in Nederland als terrein- en natuurbeheerders wel een vergoeding. Waarom voor de boeren in het Buijtenland van Rhoon niet die 600 hectare beheren? Dat zou al een belangrijke stap zijn. En voor de Efteling betalen we met zijn allen een toegangskaartje, waarom niet voor gebieden als dit”.
Bezoeker Jan
“Wat mij betreft moet er flink wat veranderen in de landbouw. Toen ik las over de talkshow over natuurinclusieve landbouw van Buijtenland van Rhoon heb ik me snel aangemeld. De avond was prima georganiseerd, zo was het fijn om andere mensen te ontmoeten met hun eigen zoektocht. In de gesprekken en presentatie heel wat belangrijke kennis en informatie, maar ook hoe dat in de praktijk kan worden gebracht. Dankzij en hoe bijzonder is dat, intensieve samenwerking van alle betrokkenen werkt het echt. Echt Buijtenland van Rhoon. Heel boeiend ook de heldere verbindingen binnen duurzame landbouw tussen gezonde grond en gezonde voeding en daarmee met de gezondheid van ons, de mens. Heel motiverend om hier zelf verder mee aan de gang te gaan.”
Wat kan jij doen
Wat kunnen wij, de mens, doen om dit systeem te doorbreken? Gelukkig was daar heel helder en concreet handelingsperspectief voor alle aanwezigen in de zaal. Je kunt vandaag direct starten. De zaal wordt opgeroepen om in beweging te komen:
- Boodschappen te doen bij de lokale boeren in het Buijtenland van Rhoon
- Koop brood bij de ambachtelijke bakkers die werken met de granen uit het Buijtenland van Rhoon, zoals De Boulanger in Rhoon, Das Brot in Rotterdam, Meesterbakker Uljee en Desemenzo
- Ga op zaterdag naar de Rotterdamse Oogstmarkt in Rotterdam, daar staan de boeren van het Buijtenland van Rhoon en koop je hun seizoengroenten en producten.
- Ga op woensdag naar de weekmarkt in Rhoon daar staat De Buytenhof met hun lokale producten
- Ga de natuur in, wandel of fiets en zorg dat je beweegt.
- Sluit aan bij de Herenboeren in Rhoon en pak de regie over je eigen voedsel.
- Eet met de seizoenen mee.
- Eet meer vezels en peulvruchten
- Eet minder vlees
- Ga uit eten bij restaurants die werken met lokale producten. Informatie over horeca in de buurt van Rotterdam vind je bijvoorbeeld via Eet natuurlijk lokaal.
- Verdiep en informeer jezelf. Je bent wat je eet!
De volgende editie duiken we in het thema water. Noteer alvast in de agenda: donderdag 10 september 2026.
Natuurinclusieve landbouw in de praktijk
Wil jij elke maand Buijtengewoon nieuws in je mailbox? Meld je aan voor de nieuwsbrief!
Buijtenland van Rhoon
In het Buijtenland van Rhoon willen boeren, recreatieondernemers, natuurliefhebbers en verenigingen laten zien hoe het ánders kan. Landbouw met respect voor de natuur. Met aandacht voor eerlijk voedsel. Geteeld dichtbij de afzetmarkt.
